In een productie van RTV Noord d.d. 30-11-2025 wordt Prof. Kartica van der Zon geïnterviewd.
Dit gesprek hebben we voor onze lezers verkort, meer algemeen gemaakt en van kort commentaar voorzien door Dutch Child.
RTV Noord Prof. Kartica van der Zon
“Kinderen krijgen geen bescherming “
Ouder vragen om een betrouwbare overheid ……
Gemeentelijke Diensten Jeugdbescherming liggen al veel langer onder een vergrootglas. Inspecties en helaas slechts enkele lokale politici maken zich ernstig zorgen over de organisatie die als taak heeft de veiligheid van kinderen te waarborgen. Hoogleraar familie- en jeugdrecht aan de RijksUniversiteitGroningen-RUG Kartica van der Zon stelt: Jeugdbeschermingen kunnen dit niet alleen oplossen.
Inspectierapporten laten keer op keer zien: het gaat niet goed bij de jeugdbeschermingen. Al jaren klinkt de roep om verbetering. Overheden (ministeries, gemeenten, inspecties) lijken niet in staat hun verantwoordelijkheid te nemen. (Tien)duizenden kinderen en ouders zijn het slachtoffer van dit falende jeugdzorgsysteem. En zo zijn er al jarenlang naast de Toeslagouders en Toeslagkinderen de jeugdzorgslachtoffers en jeugdzorgkinderen.
Inspectie en lokale politiek hebben geen vertrouwen.
Lokale politici roepen het bestuur van de JB-organisaties ter verantwoording. Vier politieke partijen uit Groningen en Assen begonnen een meldpunt en concluderen al snel op basis van meldingen: trek de stekker uit deze organisatie.
Overheid faalt bij haar taak om kwetsbare kinderen te beschermen
Kartica van der Zon is bijzonder hoogleraar familie- en jeugdrecht aan de RijksUniversiteitGroningen-RUG en de RijksUniversiteitLeiden-RUL.
Ongeveer eens per maand werkt ze als kinderrechter-plaatsvervanger.
Al in 2022 concludeerden prof. Van der Zon en anderen, dat er zoveel problemen waren bij de jeugdbeschermingen, dat het ingrijpen in gezinnen nog moeilijk te legitimeren viel. De Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen, die in 2015 was ingevoerd om de kinderbescherming efficiënter en effectiever te maken, was volgens hen onhaalbaar.
Ook in 2022 concludeerden de inspecties al: de overheid faalt bij haar taak om kwetsbare kinderen te beschermen. In een brief aan toenmalig minister en staatssecretaris drongen ze aan op een crisisaanpak.
Kinderen krijgen nog steeds onvoldoende bescherming, begeleiding en hulp.
Nu, in 2025, stellen de inspecties opnieuw dat een effectieve aanpak van de ernstige tekorten nog altijd niet van de grond is gekomen. En “als niet wordt ingegrepen, zullen de problemen alleen maar groter worden”.
In het recent verschenen rapport “Als zelfs overheidsingrijpen kinderen geen bescherming biedt” zijn vijf gecertificeerde instellingen (lees Jeugdbeschermingen) tegen het licht gehouden. De conclusie: Kinderen krijgen (nog altijd) onvoldoende bescherming, begeleiding en hulp.
Naast onvoldoende deskundig personeel is er ook onvoldoende hulp beschikbaar. En dat is ook een wettelijke verantwoordelijkheid van de gemeenten. “Gezinnen waar de nood echt hoog is moeten te lang wachten op hulp”, zo zegt Van der Zon. Gevolg: de problemen binnen het gezin worden erger. Dat leidt weer tot schrijnende gevallen, tot uithuisplaatsingen die mogelijk voorkomen hadden kunnen worden bij eerdere hulp.
Grote betrokkenheid door jeugdzorgouders!
Ouders en jongeren die hun verhaal deden bij het meldpunt bij JBN, zij deelden hun woede, verdriet en frustratie. Zij voelen zich door jeugdbeschermers niet gehoord, niet gezien. Eerder: gekleineerd en geïntimideerd.
Onderzoeker Joop Roebroek is stellig van mening, “dat de instelling (JBN), ooit bedoeld om te beschermen, een bedreiging is geworden voor kinderen en ouders”.
Professor Van der Zon: ‘Ik denk dat als je zo’n meldpunt zou oprichten in een andere regio, je eenzelfde soort rapport op zou kunnen stellen”.
In 2015 werden gemeenten verantwoordelijk voor alle jeugdhulp. Van der Zon: ‘Dat ging gepaard met een enorme bezuiniging, dus toen ging het echt mis.’ Het aantal zorgaanbieders steeg enorm, de zorg werd duurder en gemeenten raakten de grip totaal kwijt. Jeugdbeschermingen werden vaak regionaal buiten de gemeente georganiseerd en gingen autoritair functioneren zoals eerder bij BJZ ( provinciale Bureau JeugdZorg)
De inspecties wijzen op de verantwoordelijkheid van de landelijke overheid, die schiet tekort. Zo ziet ook Van der Zon: ’Er wordt niet duidelijk gezegd wat er van gemeenten wordt verwacht en hoe dat te organiseren. Waardoor al die organisaties en al die gemeenten zelf het wiel aan het uitvinden zijn. En in heel veel gemeenten loopt dat dus spaak.
DUTCH CHILD:
Daar in die hoge ambtelijke torens van het Ministerie van VWS en J/V gaat veel mis door die hoge academische ambtenaren met hun dure woordgebruik.
Waar anders komen deze woorden vandaan: gecertificeerde instelling, perspectief besluit, accomodatie,voorziening, integrale vroeghulp?
Er is bij de Ministeries WVS en J/V:
– geen of nauwelijks concrete interesse voor de jeugdbeschermingen
– beide Ministeries werken NIET samen? Toch algemeen bekend in Den Haag.
Uithuisplaatsingen moeilijk te verantwoorden
Van der Zon stelt dat een uithuisplaatsing (UHP) alleen te verantwoorden is wanneer er daarna hele goede zorg geboden kan worden. Dat is nu niet het geval. “Dan maak je het erger”. Alleen als kinderen bewezen fysiek onveilig zijn, dan alleen kan een uithuisplaatsing volgen. Anders kun je de vele uithuisplaatsen (per jaar 3000 kinderen) niet verantwoorden.
DUTCH CHILD:
Als er voorliggende problemen zijn in een gezin NOOIT uithuisplaatsen Voorliggende problemen zijn o.a.: schulden, psychisch problemen bij ouders, scheiding (ontbreken co-ouderschap).
In januari 2026 moeten enkele jeugdbeschermingen aan de inspecties laten zien dat het beter gaat. En is langer onder verscherpt toezicht nodig? Kortom alle GI’s ( jeugdbeschermingen moeten worden onderzocht door een volledig(100%) onafhankelijke partij. Onderzoeken te beginnen naar de soms schrijnende jarenlange situaties bij de slachtoffers (ouders/kinderen/families). En daadwerkelijk de strafbare feiten strafbaar stellen. Een echte oplossing voor de ernstige problemen in de jeugdbescherming lijkt onbereikbaar.
DUTCH CHILD
Er is weinig politieke en ambtelijke inzet voor het oplossen van ernstige problemen in de jeugdzorg en pleegzorg. En wat ook speelt: die jeugdzorgouders/jeugdzorgslachtoffers zijn niet goed georganiseerd. Jammer en ook zelfs schadelijk.
Jeugdzorgouders: doe mee door je aan te melden voor de komende JEUGDZORGAFFAIRE en ook om gemeenten verantwoordelijk te stellen voor hun falen middels een procedure en een advocaat.
Wij roepen alle jeugdzorgouders op om zich aan te melden voor de komende JEUGDZORGAFFAIRE en om gemeenten verantwoordelijk te stellen voor hun falen middels een procedure en een advocaat.
Samen kunnen we de jeugdzorg verbeteren en ervoor zorgen dat kinderen en ouders de bescherming en hulp krijgen die ze nodig hebben.
Neem contact met ons op via of vul het komende aanmeldformulier in op onze website.
Een scherpe kritiek
Het is tijd om de waarheid te spreken: de jeugdzorg is een systeem van falen en veronachtzaming (negeren van plichten, ernstig onzorgvuldig handelen). Niet alleen Jeugdbescherming Noord- JBN, maar alle gecertificeerde instellingen (GI’s), alsook WSG en het Leger des Heils Jeugdbescherming & Reclassering (LJ&R), zijn schuldig aan het schenden van de rechten van kinderen en ouders.
Het is een systeem dat medewerkers beschermt, die gruwelijke praktijken plegen, en dat slachtoffers het zwijgen oplegt. Het is tijd om dit systeem te ontmantelen en een nieuwe start te maken.
Wij eisen een 100% onafhankelijk onderzoek naar alle GI’s, te beginnen bij de slachtoffers zelf. Wij eisen dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen en dat de strafbare feiten worden gestraft.
Lees ook van RTV Noord:
– Gemeente worstelt met Jeugdbescherming Noord: ‘We hebben er heel beperkt grip op’
– Onder toezicht, uit huis of onder voogdij: dit doet Jeugdbescherming Noord