In een gezinshuis in Noord Nederland werden twee uit huis geplaatste kinderen de afgelopen drie jaar ernstig mishandeld en verwaarloosd.
© Mark Reijntjens
Schokkende misstanden rond uithuisgeplaatste kinderen: ‘Amper screening gezinsouders’Gezinshuisouders die uithuisgeplaatste kinderen opvangen worden niet of amper gescreend. Er zijn geen vaste regels en er hoeft geen externe partij mee te kijken om te controleren of gezinshuizen wel veilig zijn. Ondertussen komen wél schokkende misstanden aan het licht, van seksueel misbruik tot verplichte arbeid en mishandeling.
De Gelderlander. Carla van der Wal, Cyril Rosman 20 december 2025,
Branchevereniging Jeugdzorg Nederland maakt zich intussen grote zorgen.
Gezinshuizen worden gezien als goede plek om uithuisgeplaatste kinderen met complexere problemen op te vangen. Het moet er professioneler aan toe gaan dan in een pleeggezin, doordat een van de gezinshuisouders een zorgachtergrond moet hebben.
Kinderen kunnen tegelijkertijd anders dan in instellingen wel meedraaien in kleinschalige gezinszetting. Dit onder hoede van een gezinsvader en -moeder die 24 uur per dag ‘liefdevolle’ zorg, opvoeding en begeleiding bieden.
Maar gezinshuisouders kunnen wel heel gemakkelijk aan de bak. Bij pleeggezinnen wordt een vaste screening gedaan om te kijken of ouders wel geschikt zijn. Ook de Raad voor de Kinderbescherming is daarbij betrokken.
Op die screening is al grote kritiek, zeker sinds het pleegmeisje in Vlaardingen haar pleeggezin zwaargewond en met ernstig hersenletsel verliet na langdurige mishandeling door pleegouders John en Daisy.
Duizend gezinshuizen.
Maar bij de ongeveer duizend gezinshuizen in ons land ontbreekt een vaste, aan harde regels gebonden screening totaal. Jeugdzorgaanbieders en franchiseorganisaties waar gezinshuizen onder vallen moeten volgens niet bindende richtlijnen zélf kijken naar ‘persoonseigenschappen, kennisniveau en motivatie’ van gezinshuisouders.
In de screening moet ‘ook aandacht zijn voor veiligheid’, maar hoe is niet vastgelegd. Gemeentes moeten zelfstandige gezinshuizen beoordelen voor kinderen worden opgevangen. Ook hier zijn geen vaste regels.
Branchevereniging Jeugdzorg Nederland maakt zich grote zorgen. Een woordvoerder: „Dit is niet goed. Het is zeer wenselijk dat er meer zicht komt op de kwaliteit van gezinshuizen.”
Onvoldoende zicht op kwaliteit.
Op dit moment kan geen landelijk kwaliteitsniveau gehandhaafd worden. „Het is lastiger dan bij pleegzorg om te weten of kinderen op een goede plek terecht komen. Het veld waarin het groeiende aantal gezinshuizen opereert is momenteel te versnipperd. Er is daardoor onvoldoende zicht op de kwaliteit en veiligheid van de geboden zorg.” Bij vrijgevestigde gezinshuizen is zelfs ‘nauwelijks zicht op veiligheid of kwaliteit’.
Jeugdzorg Nederland heeft aan de bel getrokken en werkt aan aanvullende, minder vrijblijvende regels en kwaliteitsnormen. Alleen zijn lang niet alle gezinshuizen bij de branchevereniging aangesloten, waardoor die niet voor iedereen zullen gelden.
VOG niet verplicht.
Ook gezinshuis.com, een franchise waar tweehonderd gezinshuizen bij zijn aangesloten, wil graag dat de overheid ‘duidelijk gaat omschrijven waar een gezinshuis aan moet voldoen’. Een woordvoerder: „Wij vragen gezinsouders tijdens onze screening om een VOG. Maar dat is niet wettelijk verplicht.” Een VOG is een Verklaring Omtrent het Gedrag die wordt afgegeven door het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Het gebrek aan regels roept pijnlijke vragen op over de veiligheid van kinderen. De inspectie Gezondheidszorg en Jeugd krijgt over gezinshuizen vaker meldingen over seksueel grensoverschrijdend gedrag ten opzichte van andere typen jeugdhulp.
Wij vragen gezinsouders tijdens onze screening om een VOG. Maar dat is niet wettelijk verplicht
Woordvoerder gezinshuis.com
Onlangs werden vijf kinderen nog weggehaald uit een gezinshuis in Zuid-Holland, omdat daar sprake zou zijn geweest van seksueel misbruik. Het lijkt erop dat een kind slachtoffer werd, waarna alle kinderen werden weggehaald, zegt bestuurder Pim van Uchelen van de William Schrikker-stichting, die twee van de kinderen onder haar hoede heeft. „We stellen elkaar als instanties op de hoogte, dat is hier ook gebeurd. En bij misstanden plaatsen we uit.”
Geslagen en aan oren getrokken
Recent moest ook al worden ingegrepen bij een gezinshuis in het Groningse Niekerk. Kinderen moesten er jarenlang verplicht arbeid verrichten, werden geslagen en aan hun oren getrokken. Als straf kregen ze niet te eten.
Opmerkelijk genoeg werden uit dit gezinshuis al eerder kinderen weggehaald wegens ‘onwerkelijke straffen en ernstige twijfels over de opvoedkundige kwaliteiten van de gezinshuismoeder’, onthulde deze site. Toch plaatste de William Schrikker stichting er weer kinderen. Deze organisatie had ook het Vlaardingse pleegmeisje onder haar hoede. Daar waren ook eerder kinderen weggehaald wegens mishandelingen.
DOWNLOAD: 201225 Schokkende misstanden
Bron: Schokkende misstanden rond uithuisgeplaatste kinderen
COMMENTAAR DUTCH CHILD
Waar zijn de richtlijnen/protocollen over onderzoek van pleegouders?
Er zijn wel protocollen voor gezinshuizen ( 5-22 kinderen).
Maar wie bepaalt de relatie pleegouders ( 1 paar ouders) – biologische ouders?
Jeugdinstanties als JB, WSG bevelen ( vertellen is soft uitgedrukt) aan pleegouders:
– biologische ouders mogen daar niet in huis of in de buurt komen
– biologische ouders mogen niet bellen met pleegouders
– pleegouders zijn ineens wel belanghebbende ( wie zou dit regelen) in zaken als verlenging uithuisplaatsing en gezagsbeëindiging
Zo gebeurde bij Gerechtshof Den Haag ( zaak gezagsbeëindiging):
een pleegmoeder mocht wel 15-50 minuten volkletsen voor die 3 toga’s, de biologische vader mocht amper 2 zinnen zeggen
Jeugdinstanties zijn in de praktijk: specialisten ouderverstoting.
En dan gaat het om honderden kinderen (en ouders) per jaar, die terecht komen in een kolkende zee van emoties.
Na 6 bezoekjes van 1 uur a 2 weken vind je dochter het spannend om papa te gaan zien a 1 uur. Zegt die voogd: “Dan doen we het toch niet”
Ziedaar: de ouderverstoting-ovs is begonnen. Op weg naar: kind KWIJT